Met de grote vakantie in het vooruitzicht en de intentie om wat interessante lectuur op vakantie mee te nemen, levert deze blog een suggestie om literatuur te verzoenen met een frisse kijk op wat er met een migrantenjongen gebeurt in een autochtone context.

In 2018 kreeg de auteur Murat Isik de Libris Literatuur Prijs voor zijn boek ‘Wees onzichtbaar’. Daarin beschrijft de auteur de lotgevallen van een Turks migrantengezin binnen de context van hun huurappartement in de bekende Bijlmer urbanisatie. Die was in 1968 als een grootscheeps project voor 13.000 sociale woningen opgezet in een nieuwe wijk van Amsterdam. De lotgevallen van dit gezin en voornamelijk de opgroeiende Metin geven een mooi beeld van de toestand van het leven als migrantengezin in een kazerne-achtige wijk, die geleidelijk aan verloedert, totdat ze uiteindelijk wordt afgebouwd en vervangen door een totaal nieuwe urbanisatie.

Enkele honderden bladzijden van deze literaire kroniek handelen over de onderwijssituatie van de ik-figuur Metin en zijn lotgevallen binnen het Nederlandse onderwijssysteem. Het is duidelijk dat de auteur hier ook uit eigen ervaring spreekt, wanneer hij de schoolloopbaan van Metin beschrijft. Je beleeft de evolutie van Metin binnen het Nederlandse onderwijsssteem. Je ziet hem ook bezig binnen de scholengemeenschap waarin hij in de topklas 1A zit. En daarnaast komen ook zijn ervaringen aan bod als eerder uitzonderlijk migrantenkind in die topklas, bevolkt door autochtone jongeren.

Je maakt op die manier onder meer kennis met de manier waarop kinderen op twaalf jaar worden georiënteerd naar schooltypes die naargelang van de testresultaten en het oordeel van de meester van de zesde klas gerangschikt zijn op basis van geschatte moeilijkheidsgraad. Meteen merk je in de levendige beschrijvingen ook de status die aan die beslissing vasthangt. Verder maak je kennis met het Nederlandse centrale toetsensysteem. En natuurlijk ontbreekt ook niet de ongemakkelijke situatie van de migrant in de topklas. Metin wordt door iedereen ‘schoonmaker’ genoemd, een duidelijke verwijzing naar zijn afkomst uit de Bijlmer. Om daarin te overleven, houdt Metin zich zoveel mogelijk onzichtbaar, vandaar ook de titel.

Het boek gaat uiteraard over meer dan de school van Metin. Vooral de strubbelingen binnen het gezin met een tirannieke vader, die zich communist noemt maar tegelijkertijd leeft van een uitkering. Het leven in een achterstandswijk wordt erg concreet beschreven en ook de Bijlmerramp met de crash van het Israëlische vliegtuig in 1992 blijft niet onvermeld. Dat alles doet de auteur in een aangename vertelstijl.

Kortom: het boek is best te genieten op een zonnig plekje met al dan niet een sangria bij de hand.

Bron: ISIK, Murat, Wees onzichtbaar. Amsterdam, Arbeiderspers, 2017, 596 blz.

Geef een reactie

Sluit Menu