Vandaag kreeg ik elektronicastudenten op bezoek. Ze wisten het niet meer want ik had een stageverslag van hen verbeterd en daar stonden ettelijke spelfouten in. Maar ‘ze hadden de spellingcontrole van Word gebruikt’, zeiden ze, ‘dus dat kon dan toch niet!’

Die studenten staan niet alleen met hun verhaal en het is al mooi dat ze überhaupt een spellingchecker gebruiken. Maar toch blijven ze hier verweesd achter met een blad vol foutaanduidingen door hun docent.

Laten we even op een rijtje zetten wat de valkuilen en oplossingen zijn voor dat probleem.

Foutieve spelling is overal, ook in de spellingcheckers!

De zoektocht van mijn studenten langs de oneindige paden van het internet is een goed initiatief maar ook daar vangen ze bot. De correcte spelling is immers ver van ons dagelijks bestaan. Zowel op reclameborden langs reële straten als op sites langs de virtuele snelweg is er een allegaartje te rapen van woorden die dan op de ene en verder op de andere manier worden geschreven.

Als student in een niet-taalkundige opleiding zou je van minder het noorden verliezen. Vooral omdat die virtuele wereld wel degelijk een informatiebron is en het dagelijks leven niet meer leefbaar lijkt zonder de juiste apps, QR-codes, pop-upvensters, pushberichten … Het noorden kennen we enkel via de navigatie van onze smartphone of smartwatch en andere state-of-the-artartikelen.

Maar je zou toch van een tekstverwerkingsprogramma van softwaregigant Microsoft mogen verwachten dat het correcte informatie levert in een toegevoegde functionaliteit als een spellingchecker. Of is dat te veel gevraagd? Dat Word niet alle woordcombinaties herkent, tot daar aan toe. Dat er echter woorden worden gecorrigeerd in de verkeerde spelling is helemaal fraai.  Ook het laatste woord van mijn vorige paragraaf wordt als foutief aangeduid, terwijl die spelling mooi in het Groene Boekje staat.

Parate kennis en het Groene Boekje als oplossing?

Misschien is dat echter wel een goede les voor iedereen. We zijn immers behoorlijk afhankelijk van digitale tools die ons leven en werk vergemakkelijken maar ondertussen is de kans groot dat we de voeling verliezen met de kennis en de vaardigheden die door deze tools worden vervangen.

Als zo’n tool zoals een Nederlandse spellingchecker ontoereikend blijkt dan ben je aangewezen op je parate kennis. In het geval van de Nederlandse spelling is dat jammer genoeg voor velen een behoorlijk complexe en dubbelzinnige materie.

Dus moet je verder zoeken en gaan opzoeken in een degelijke bron met de officiële spelling en die bestaat. We kennen ze als het Groene Boekje dat ook online te raadplegen is op www.woordenlijst.org.

Bij studenten (in technische richtingen) is dat echter niet de eerste site waar ze gaan zoeken – blijkbaar is dat geen standaardgedrag dat hen eerder werd aangeleerd. Bovendien vinden technici er de termen uit hun vakjargon niet of nauwelijks in en zijn ze dus wel aangewezen op hun parate kennis, maar meestal is die ontoereikend.

Spellingproblemen legio in techniek en wetenschap

Voor technici of technici in wording, zoals mijn elektronicastudenten, betekent dat dat ze moeten herbekijken hoe de  werkwoordvervoegingen in elkaar zitten. Een bijkomend probleem zijn de vele Engelse werkwoorden uit hun vakjargon waarvan ze zich moeten realiseren dat die op zijn Nederlands vervoegd worden. Zo schrijf je niet dat een internetpagina (ge)refreshed is maar wel dat ze is gerefresht. Het werkwoord refreshen volgt de Nederlandse regel van ’t kofschip.

Bovendien zitten er een pak woorden in hun jargon die samengesteld of afgeleid zijn. Dat brengt hen bij de heikele kwestie van het aaneenschrijven met of zonder streepje. De wereld van de techniek is er één van M8-moeren, Arduinoborden, zuur-basetitraties, ledverlichting, HTML-code en pick-and-placerobots. Wanneer je – op zoek naar die termen – de sites afschuimt dan kom je steevast uit bij een spelling onder invloed van het Engels waarbij de woorden van elkaar staan.

Rapporteren voor technici: behapbare parate kennis

Ook technici hebben het recht om goed te (leren) schrijven maar ze hebben geen boodschap aan alle taalkundige regels. Voor hen heerst de wet van de praktijk en de realiteit.  En dat geldt niet enkel voor spelling maar voor alles wat met rapportering te maken heeft. De technicus die spelling en techniek kan matchen, vindt in mij een projectpartner. Waar zitten de Linuxadepten of Googlefans die freeware hoog in het vaandel dragen? Voor hen ligt het speelveld open om een add-on te ontwikkelen die de officiële Nederlandse spelling toepast en die de regels kan implementeren op woorden die in het Groene Boekje (nog) niet voorkomen.

Wat je alvast in afwachting daarvan kan ondernemen … ? Rapporteren voor technici op je bureau liggen hebben voor een kant-en-klare oplossing.

Sabine Martens

Rapporteren voor technici

Geef een reactie

Sluit Menu