Naar aanleiding van het boek Herstel als antwoord op euthanasie van Ann Callebert organiseren we een boekvoorstelling op 27 februari. Niemand minder dan Dirk De Wachter schreef het voorwoord voor dit boek. We laten jullie graag even meelezen.

“Het belang van dit boek kan niet overschat worden. In Herstel als antwoord op euthanasie? brengt Ann Callebert enkele van de meest wezenlijke thema’s van onze tijd samen: leven en dood, autonomie en verbinding, lijden en herstel, noodlot en maakbaarheid. Over euthanasie vanwege ondraaglijk psychisch lijden is al veel geschreven, meestal vanuit een theoretische visie, vaak ideologisch gekleurd en emotioneel gedreven. Voor het eerst in de geschiedenis wordt de eindigheid van het leven zo functioneel en klinisch benaderd. Er zal de komende decennia nog veel over gedebatteerd worden.

dirk-de-wachter.2Eeuwenlang vaststaande begrippen lijken ten gronde in vraag te worden gesteld, en het is niet altijd duidelijk welke antwoorden hieruit nog zullen voortkomen. Ook dit boek geeft geen sluitende antwoorden. Integendeel, op een uiterst respectvolle manier worden vragen beluisterd, verbonden, in perspectief geplaatst en open gelaten. Bij mijn weten is dit de eerste keer dat een hulpverlener én ervaringsdeskundige mensen samenbrengt die een euthanasievraag als gemeenschappelijk thema hebben. Er is onnoemelijk veel moed voor nodig om dit te doen.

Op het eerste gezicht lijken ‘ondraaglijk lijden’ en vooral ‘uitzichtloosheid’ een bijna onmogelijke basis om hoop en verbinding te creëren. Toch zijn hoop en verbinding noodzakelijke voorwaarden voor een psychotherapeutisch en, in het verlengde daarvan, elk mogelijk herstelproces. Daar is Ann Callebert toch in geslaagd. Ze vertrok niet vanuit een ideologische voorafbepaaldheid, maar vanuit de hoogst persoonlijke beleving van de deelnemers. Er was geen onderzoek naar zorgnoden, geen businessplan, geen managementstructuur, geen financiële analyse of controle naar resultaat en efficiëntie. Mede daardoor was het voor haar een bangelijke zoektocht, een afdalen in de ondergrondse duisternis van de afgrond aan de randen van de dood. Ze heeft haar eigen kracht uit persoonlijke kwetsuren en heling hierbij ingezet, en daarnaast kon ze ook een beroep doen op een recent ontwikkeld kompas: de herstelbeweging.

De krachtlijnen van deze herstelvisie worden in dit boek helder uiteengezet. Ik beschouw ze als de bodemplaat waarop het wonderlijke proces van ontmoeting kon plaatsvinden. Naast de psychologische factoren zie ik herstel ook als een fundamenteel ethische manier van kijken: vertrekkend van de persoonlijke beleving van de betrokkene, in een acceptatie zonder diagnostische vooroordelen, met een geloof in de krachten en mogelijkheden zonder de kwetsuren en tekorten te verdringen. Het gaat om waardigheid, om verwonderd kunnen zijn voor de geschiedenis en de lotgevallen van een medemens.

Deze visie gaat voorbij de klassieke diagnostische categorieën die de psychiatrie hanteert, maar wil ze ook niet eindeloos bestrijden. Ze gaat voorbij de stigmatiserende etiketten die de zogenaamd gezonde mens maakt om zijn eigen angsten en kwetsuren te ontkennen. In deze zin gaat dit boek over veel meer dan ‘de therapeutische en herstelgerichte mogelijkheden voor mensen met een euthanasievraag’ – deze interpretatie is zelfs beledigend voor de broze rijkdom die wordt beschreven.

Het gaat over de taboes en angsten van ons allemaal. Over een hoogtechnologische geneeskunde die de illusie van maakbaarheid cultiveert. Over ons onvermogen om diep verdriet te durven zien en erkennen, wonden die soms verborgen en verwrongen zijn achter onbegrijpelijke symptomen. Over het aanwenden van onze gevoelens van machteloosheid en hulpeloosheid als kracht en die niet tot cynisme te laten verworden. Deze kracht is niet heroïsch, maar aarzelend, broeiend, smeulend in de ondergrond van zompige moerassigheid. Ze kan alleen gemobiliseerd worden in een of andere vorm van verbinding. Het connecteren van de vonken, zoals ze in dit boek genoemd worden, door de ondraaglijke pijn heen en met onvoorwaardelijk respect, is waar het echt om gaat. Dit boek beschrijft dan ook waarover het in elk therapeutisch proces en in elke zorgrelatie zou moeten gaan, zelfs als de thema’s niet zo onmogelijk lijken: het verbazingwekkende wonder van de ontmoeting met de unieke medemens.”

Dirk De Wachter

Psychiater-psychotherapeut
November 2017

 

Herstel als antwoord op euthanasie
Nieuw bij Acco: Herstel als antwoord op euthanasie

Geef een reactie

Sluit Menu