Palliatieve zorg is een boeiende en uitdagende zorg. Een zorg waar hulpverleners bevlogen en met inzet werken. Maar zorg je ook voor jezelf? Vergeet jezelf niet als zorgverlener en let op voor burn-out, ‘emotional fatigue’ en morele distress.

Preventie van burn-out

Een burn-out kan iedereen overkomen. Je bent uitgeput, je wordt cynisch en je presteert minder goed. Ook in de palliatieve zorg zijn er factoren die misschien bijdragen tot het ontwikkelen van een burn-out. Wil je een burn-out vermijden? Let dan op enkele dingen:

  • Houd het aantal uren dat je werkt in de gaten. Meer dan 60 uur per week werken is een belangrijke kritieke grens.
  • Let op je grenzen. Palliatieve zorg nodigt uit om je grenzen als hulpverlener toch te verleggen (bijvoorbeeld: “Ik zal mijn telefoonnummer in het weekend aan een patiënt en zijn gezin geven”). Het is niet erg als je je grenzen ‘uitrekt’ in de zorg, maar het moet steeds je eigen keuze blijven.
  • Ontwikkel nieuwe vaardigheden bij jezelf. In de palliatieve zorg krijg je vaak te maken met crisisgedrag bij de patiënten en hun omgeving. Het is belangrijk om dat gedrag (bijvoorbeeld agressie) te leren herkennen en te leren hanteren als crisis.
  • Leer omgaan met de druk die patiënten en hun omgeving kunnen uitoefenen (vanuit emotionele noden). Bijvoorbeeld patiënten die vragen naar nog een behandeling, een vraag naar verkorting van het levenseinde, … Dat gedrag leren hanteren is van bijzonder belang. Om kwaliteit van zorg te blijven bieden en om jezelf als hulpverlener, je patiënten én hun omgeving tevreden te houden.

Preventie van ‘emotional fatigue’

Bij palliatieve zorg komen veel emoties kijken. En dat heeft ook een impact op jezelf. Je leeft soms zo sterk mee met patiënten en hun omgeving, dat je erg gevoelig wordt voor de vele emoties om je heen. Om die emotionele vermoeidheid van het meeleven te voorkomen, is preventie van groot belang. Bespreek de emotionele impact van je werk met anderen. Doe leuke dingen met de mensen om je heen. Dat zijn de activiteiten die je de nodige energie geven.

Waar moet je op letten voor een goede afstemming tussen je handelingen als hulpverlener en je eigen ethische principes?

  • Begrens jezelf als hulpverlener. Bewaak wat je (niet) wil doen.
  • Zorg voor heldere informatie/afstemming van wat het (palliatieve) doel is van een handeling.
  • Overleg binnen palliatieve teams over wenselijke trajecten: “Wat willen we bereiken? Is die informatie helder en duidelijk voor iedereen? Wie heeft moeilijkheden in het team, en hoe gaan we dat aanpakken?”

Over Palliatieve zorg in de praktijk

Als zorgverlener word je bij de zorg voor de palliatieve patiënt dagelijks geconfronteerd met zeer diverse vragen, zowel op praktisch, lichamelijk als psychosociaal en spiritueel vlak. Je ondervindt daarnaast aan den lijve dat palliatieve zorg bieden een uitdaging vormt met valkuilen waar je aandachtig voor moet zijn.

Dit zakboek bundelt up-to-date en onmiddellijk beschikbare praktische informatie die je mee kan nemen wanneer je je patiënten advies geeft. Het gaat daarnaast in op communicatie en vroegtijdige zorgplanning en de verschillende aspecten van palliatieve, terminale en rouwzorg. Verder krijgt ook zelfzorg voor de zorgverlener de nodige aandacht.

Palliatief Support Team, Palliatieve zorg in de praktijk (Acco uitgeverij, Leuven, 2019). 232 blz. € 23,80. ISBN: 9789463790857

Verkrijgbaar via de Acco-webshop of in de boekhandel.

Geef een reactie

Sluit Menu