Zodra we ’s ochtends opstaan, vullen we onze dag met heel wat activiteiten. Met dingen die we leuk vinden en graag doen, maar ook met minder boeiende zaken. Omdat het moet. Of niet? Waarom doen mensen eigenlijk wat ze doen? Waar halen we onze motivatie vandaan? En gebeurt dat op dezelfde manier bij mensen met autisme?

Om een weg te vinden in die zoektocht naar de drijfveren en impact van motivatie, maken we gebruik van de Zelf-Determinatie Theorie (Deci & Ryan, 2000), een motivatietheorie over groei en persoonlijkheidsfunctioneren. Die theorie stelt dat psychologische behoeftebevrediging de motor vormt van motivatie. Iedereen, ook mensen met autisme, heeft drie basisbehoeften. De behoefte aan Autonomie, verBondenheid en Competentie vormt het ABC van de motivatietheorie.

De behoefte aan autonomie

De behoefte aan autonomie verwijst naar het ervaren van vrijheid en keuze bij het zelfstandig uitvoeren van een activiteit. Autonoom handelen betekent dat we personen met autisme hun leven zelf in handen geven. Dat we ze de vrijheid geven om zichzelf te mogen zijn en keuzes geven waarbinnen ze hun eigenheid laten openbloeien.

Dat betekent niet dat we mensen met autisme aan hun lot overlaten. Het betekent wel dat we aanpassingen doen en vaardigheden leren die ertoe bijdragen dat personen met autisme zelf hun weg vinden in de chaos van elke dag.

De behoefte aan verbondenheid

De behoefte aan verbondenheid gaat over het ervaren van een relatie met anderen. Er bestaan natuurlijk verschillende soorten relaties (vriendschap, familie, partner…) waarbij de sociale ongeschreven regels telkens verschillen en om verheldering vragen.

Werken aan verbondenheid houdt in dat begeleiders oog hebben voor de specifieke noden van personen met autisme. Daarnaast bieden ze activiteiten aan die hen helpen groeien in hun sociale vaardigheden. Want uiteindelijk willen heel wat personen met autisme, net zoals ieder ander, er gewoon graag bij horen.

De behoefte aan competentie

Competentie is gericht op succeservaringen. Een gevoel van effectiviteit ervaren werkt niet alleen motiverend, het doet ook gewoon goed! Maar dat is anders voor personen met autisme. Zij voelen vaak het tegenovergestelde: door zoveel verschillende moeilijkheden in het uitvoeren van opdrachten bouwen ze soms meer faal- dan succeservaringen op.

Daarom staat hier het principe van basisrust opnieuw centraal. Een uitdaging die te hoog lag voor je mogelijkheden, levert je eerder stress op omdat de kans op mislukken zo groot is. Een uitdaging waarbij je nauwelijks iets van je mogelijkheden moet inzetten, zal je eerder vervelen omdat er niets aan is. Zorg daarom voor uitdagingen op maat.

Wil je personen met autisme echt doen groeien? Het beste in hen naar boven halen en hen zo zelfstandig mogelijk laten functioneren? Zet dan maximaal in op de basisbehoeften autonomie, verbondenheid en competentie. Let daarbij goed op wat de persoon met autisme zelf nodig heeft en wil en creëer zo vaardigheden die inzetbaar zijn in verschillende situaties die mensen met autisme tegenkomen in hun leven.

Autisme Centraal
Methodiek voor ouders en begeleiders

De AutismeCentraalMethodiek helpt je anders kijken naar het gedrag van mensen met autisme én naar je eigen begeleiding. Aan de hand van zes kernbegrippen helpt de methodiek je om een autismevriendelijke school-, leefgroep-, thuis- of werkomgeving te creëren.

Dit boek is geen wondermiddel dat alle moeilijkheden magisch uit de wereld zal helpen. Het is wel een duidelijk overzicht dat je doet inzien waar kansen liggen, telkens met oog en respect voor autistisch denken.

Kobe Vanroy, Autisme centraal. Methodiek voor ouders en begeleiders. (Acco Uitgeverij, Leuven, 2018). 144 blz. €40,70. ISBN: 9789463448598.

Verkrijgbaar via de Acco-webshop of in de boekhandel.

Geef een reactie

Sluit Menu