We maakten het allemaal al eens mee: je bent bezig met iets dat goed vooruitgaat en de tijd vliegt voorbij. Het maakt niet uit of je aan het tuinieren bent, een boeiend boek leest of je huis opruimt. De activiteit gaat goed en je krijgt er energie van. Je bent in een flowtoestand.

Hoe bereik je zo’n flowtoestand?

Dat heeft vooral te maken met het evenwicht tussen de activiteit en je capaciteiten. Wanneer je bijvoorbeeld een taak krijgt die net uitdagend genoeg is, dan werkt dat niet alleen motiverend, het geeft je ook dat flowgevoel. Opdrachten die te moeilijk zijn, doen dat niet. Je denkt al vlug: dat lukt toch niet, en dat geeft enkel stress. Te eenvoudige situaties worden dan weer snel saai. Mensen met autisme ervaren diezelfde gevoelens.

Stress kenmerkt het leven van veel mensen met autisme. De uitdagingen waarmee ze geconfronteerd worden, liggen niet steeds binnen hun mogelijkheden; het aanbod van prikkels dat ze nodig hebben, is niet altijd binnen hun behoefte. Dat maakt het moeilijk om in het dagelijkse leven te functioneren. Begeleiders van mensen met autisme proberen daarom steeds oog te hebben voor basisrust: uitdagingen op maat, prikkels in evenwicht.

Van flow naar basisrust

Niemand is een hele dag in flow. We doen veel meer dingen uit die flow zonder dat dat leidt tot angstaanvallen of in slaap vallen van verveling. Voor veel mensen zal bijvoorbeeld de vaat doen of de bus nemen niet meteen een flowervaring opleveren. Maar voor mensen met autisme zijn zulke dagelijkse bezigheden vaak wel een grote uitdaging.

Het gaat namelijk niet alleen over optimaal presteren, maar ook over eenvoudigweg functioneren in een chaotische wereld. Het evenwicht tussen uitdagingen en mogelijkheden is niet zomaar een flow, maar een fundamentele basisrust die nodig is om alle verwarring aan te kunnen.

Hoe zorg je voor basisrust?

Basisrust is voor mensen met autisme een noodzakelijke voorwaarde om nieuwe dingen te kunnen leren. Het gaat daarbij steeds om het hanteerbaar maken van de uitdaging door voorspelbaarheid en duidelijkheid te bieden. Als begeleider creëer je zo de nodige ruimte zodat taken en activiteiten zonder onnodige stress uitgevoerd worden.

Vergeet niet dat de perceptie van de persoon met autisme heel belangrijk is. Soms denken begeleiders wel eens: deze opdracht moet hij zeker aankunnen. Natuurlijk helpen een positieve houding en een steuntje in de rug, maar het zijn in eerste instantie de omgevingsaanpassingen, zoals informatie duidelijk en voorspelbaar overbrengen, die de uitdagingen hanteerbaar maken.

Van probleem naar oplossing

Probleemoplossende begeleiders bekijken basisrust vooral vanuit de kant wanneer die ontbreekt. Ze stellen zich dan de volgende vragen: ‘Hoe komt het dat er verveling opduikt? Welke problemen duiken op?’ Een antwoord op die vragen is nuttig, maar niet altijd vanzelfsprekend te vinden. Bekijk basisrust daarom eens vanuit een oplossingsgerichte blik. Neem een goed gevoel als uitgangspunt in plaats van te onderzoeken wat er voor onrust zorgt. Inspiratie vind je in de ‘auti-goed-gevoel-vragenlijst’, een uitgebreide checklist die je hier kan downloaden.

Autisme Centraal
Methodiek voor ouders en begeleiders

De AutismeCentraalMethodiek helpt je anders kijken naar het gedrag van mensen met autisme én naar je eigen begeleiding. Aan de hand van zes kernbegrippen helpt de methodiek je om een autismevriendelijke school-, leefgroep-, thuis- of werkomgeving te creëren.

Dit boek is geen wondermiddel dat alle moeilijkheden magisch uit de wereld zal helpen. Het is wel een duidelijk overzicht dat je doet inzien waar kansen liggen, telkens met oog en respect voor autistisch denken.

Kobe Vanroy, Autisme centraal. Methodiek voor ouders en begeleiders. (Acco Uitgeverij, Leuven, 2018). 144 blz. €40,70. ISBN: 9789463448598.

Verkrijgbaar via de Acco-webshop of in de boekhandel.

Geef een reactie

Sluit Menu