Voor mensen met autisme is niets vanzelfsprekend. Communicatie zit vaak vol onuitgesproken, vage of dubbele betekenissen. En het is lastig om die betekenissen spontaan te ontcijferen. Aangezien mensen met autisme eerder beelddenkers zijn, helpt het vaak om jouw verwachtingen of bedoelingen zichtbaar te maken. Dingen opschrijven in woorden, plaatjes gebruiken of voorwerpen laten zien, zorgt ervoor dat er minder twijfel opduikt. Zulke duidelijke, visuele communicatie maakt dingen concreet. Maar wanneer is communicatie concreet en duidelijk? De volgende drie vragen helpen je om te reflecteren waarom jouw boodschap niet het verhoopte resultaat opleverde.

1. Communiceer ik voldoende?

Geef je de juiste hoeveelheid informatie? Te weinig informatie is vaak onduidelijk, maar te veel informatie zorgt voor stress. Hoeveel informatie iemand met autisme nodig heeft, is heel persoonlijk en verschilt per context. Houd de hoeveelheid informatie in evenwicht met de nood aan duidelijkheid van de persoon met autisme. Zulke concrete communicatie helpt om basisrust te bereiken.

2. Is mijn boodschap expliciet?

Mensen met autisme hebben het vooral moeilijk wanneer de betekenis van een boodschap niet meteen uit de context duidelijk is. Maak je boodschap autismevriendelijk door te zeggen waar het op aankomt. Expliciete communicatie maakt duidelijk wat je bedoelt en verwacht.

3. Formuleer ik mijn boodschap op een positieve manier?

We nemen vaak ‘fout’ gedrag als uitgangspunt, maar verduidelijken dat iets ‘onbeleefd’ of ‘verkeerd’ is, helpt mensen met autisme niet echt verder. Concrete communicatie bestaat daarom uit positieve formuleringen: wat je wél bedoelt of verwacht in plaats van wat niet de bedoeling is. Zeg dus niet: “Geen rekenmachine gebruiken bij deze oefening” maar wel “Bereken de wiskundeoefening uit het hoofd.”

Deze drie vragen helpen je hopelijk al een eind op weg om concreet te communiceren met mensen met autisme. Het belang van concrete communicatie mag immers niet onderschat worden: het is niet zomaar handig, het is noodzakelijk. Enerzijds is het een voorwaarde bij het aanpassen van de omgeving en het aanleren van nieuwe inzichten of vaardigheden. Anderzijds is de duidelijkheid van concrete communicatie een middel om basisrust, zelfstandigheid en flexibiliteit bij mensen met autisme te verhogen. Dat leidt tot minder gedragsproblemen, waardoor mensen met autisme minder afhankelijk zijn van hun begeleiders. Starten met concreet communiceren doe je dus het best zo vroeg mogelijk.

Autisme Centraal
Methodiek voor ouders en begeleiders

De AutismeCentraalMethodiek helpt je anders kijken naar het gedrag van mensen met autisme én naar je eigen begeleiding. Aan de hand van zes kernbegrippen helpt de methodiek je om een autismevriendelijke school-, leefgroep-, thuis- of werkomgeving te creëren.

Dit boek is geen wondermiddel dat alle moeilijkheden magisch uit de wereld zal helpen. Het is wel een duidelijk overzicht dat je doet inzien waar kansen liggen, telkens met oog en respect voor autistisch denken.

Kobe Vanroy, Autisme centraal. Methodiek voor ouders en begeleiders. (Acco Uitgeverij, Leuven, 2018). 144 blz. €40,70. ISBN: 9789463448598

Verkrijgbaar via de Acco-webshop of in de boekhandel.

Geef een reactie

Sluit Menu