Bijna een op de honderd mensen heeft autisme. Autisme maakt dan ook geen onderscheid tussen leeftijd of niveaus van intelligentie. Het is een gevolg van een stoornis in de hersenen, die de wetenschap nog niet heeft kunnen ontcijferen. Enerzijds verwerken mensen met autisme informatie veel rechtlijniger, minder intuïtief en letterlijker. Anderzijds beschikken ze vaak over een uitstekend oog voor detail, een analytisch denkvermogen en een oprechte ingesteldheid.

Wil je mensen met autisme echt goed begeleiden? Dan zal je de wereld moeten bekijken vanuit een autistisch perspectief. Daarbij reken je hen niet af op hun gedrag, maar zoek je onder water, in het autistisch denken, naar oorzaken van gedrag. De onderstaande vijf aandachtspunten helpen je alvast op weg.

  1. Autisme draait niet om gedrag. De kern zit in het autistisch denken: de unieke manier van waarnemen en betekenis verlenen.

Wie mensen met autisme op een adequate manier wil begeleiden, gaat dus op zoek naar de oorzaak van gedrag: waarom lukt iets wel of niet?

  1. Mensen met autisme hebben moeite om gedachten, gevoelens en ideeën van zichzelf en anderen te achterhalen wanneer die niet expliciet duidelijk worden gemaakt.

Heel wat normaal begaafde mensen met autisme proberen de bedoelingen achter boodschappen te beredeneren met hun intelligentie. Daarvoor gebruiken ze gesloten redeneringen (‘als X, dan Y’), maar die houden vaak geen rekening met de context en zijn dus niet altijd correct.

  1. Soepel oplossingen bedenken en aanpassen voor allerlei dagelijkse situaties, kan lastig zijn.

Mensen met autisme hebben vaak voor elk probleem één oplossing. Die passen ze dan toe, telkens wanneer ze geconfronteerd worden met moeilijkheden.

  1. Spontaan de samenhang zien tussen losse elementen is niet vanzelfsprekend voor mensen met autisme.

Losse elementen in een groter geheel integreren en verder kijken dan de afzonderlijke, letterlijke details, is vaak verwarrend. Het zijn ook die moeilijkheden in centrale coherentie, die heel wat kenmerken van autisme verklaren.

  1. Mensen met autisme ervaren regelmatig contextblindheid, wat de wereld erg verwarrend maakt om te begrijpen.

Voor een contextblind brein geldt: één prikkel heeft één betekenis. Die betekenissen zijn dus absoluut en minder contextgebonden. Bijgevolg worden veel zaken verkeerd begrepen.

Een goed begrip van autistisch denken is dus cruciaal. In alles wat we doen met mensen met autisme, moeten we proberen om hun manier van waarnemen en betekenis verlenen, mee te nemen. Dat is natuurlijk niet vanzelfsprekend. Vaak goedbedoeld springen begeleiders rechtstreeks van gedrag naar oplossingen, zonder de cruciale tussenstap – vanwaar komt dat gedrag? – voldoende aandacht te geven. Niet makkelijk dus, maar zeker de moeite waard!

 

Autisme Centraal
Methodiek voor ouders en begeleiders

De AutismeCentraalMethodiek helpt je anders kijken naar het gedrag van mensen met autisme én naar je eigen begeleiding. Aan de hand van zes kernbegrippen helpt de methodiek je om een autismevriendelijke school-, leefgroep-, thuis- of werkomgeving te creëren.

Dit boek is geen wondermiddel dat alle moeilijkheden magisch uit de wereld zal helpen. Het is wel een duidelijk overzicht dat je doet inzien waar kansen liggen, telkens met oog en respect voor autistisch denken.

Kobe Vanroy, Autisme centraal. Methodiek voor ouders en begeleiders. (Acco Uitgeverij, Leuven, 2018). 144 blz. €40,70. ISBN: 9789463448598

Verkrijgbaar via de Acco-webshop of in de boekhandel.

Geef een reactie

Sluit Menu