Als leerkracht doe jij je uiterste best om een optimaal leerklimaat te creëren voor elke leerling. Maar ondanks je inspanningen blijft het moeilijk. Ze zijn ook zo verschillend, al die leerlingen. Wat voor de ene nuttig is, is dat net niet voor de andere. Terwijl sommigen graag in groepjes werken, presteren anderen beter individueel. En jij? Jij hebt soms moeite om een helder hoofd te houden te midden van die chaos.

Met deze zeven tips schep je een beter leerklimaat voor je leerlingen en een rustigere werkomgeving voor jezelf. Het lijken minimale aanpassingen, toch merk je snel een wereld van verschil.

Tip 1: verlucht

Onderzoek wijst uit dat de luchtkwaliteit in de meeste scholen zorgwekkend slecht is. Verlucht de klas tussen de lessen door en laat voldoende zuurstof binnen. Zorg er ook voor dat er voldoende ruimte is buiten je klas voor jassen, turnzakken en boekentassen, zodat de geuren die daarmee gepaard gaan, niet in de klas binnenkomen.

Tip 2: tijd voor een klok

Hang ergens een klok die niet luid tikt. Steeds vaker wordt er gedifferentieerd gewerkt en dus moeten de leerlingen weten hoeveel tijd ze nog hebben voor hun taak. Zo geef je hun meer controle, omdat ze weten hoelang het nog duurt voor er een pauze komt. Als wij ons inschrijven voor een opleiding, weten we ook graag hoelang die zal duren en wanneer het koffiepauze is. Bij leerlingen is dat niet anders.

Tip 3: communiceer met kaarten

Hoe communiceer je met de leerlingen in je klas? Moeten ze altijd hun hand opsteken? Het is belangrijk om ervoor te zorgen dat leerlingen weten hoe ze je kunnen aanspreken. Bied daarbij verschillende mogelijkheden aan, niet alleen tijdens de werktijd, maar ook als ze een persoonlijk probleempje hebben. Tijdens de werktijd gebruik je bijvoorbeeld een driehoek met een rood, groen en een wit vlak met een vraagteken in.

Staat rood bovenaan, dan zit de leerling vast en is de leerkracht nodig voor uitleg. Staat het groene vlak bovenaan, dan gaat het vlot en werkt de leerling zelfstandig verder. Staat het vraagteken bovenaan, dan heeft de leerling een vraag. Hier kan een andere leerling misschien bij helpen. Zo zet je ook leerlingen in die helemaal mee zijn met de leerstof, om vragen van medeleerlingen te beantwoorden.

afbeelding all-in

Tip 4: tennisballen aan de stoelen

Geluid is een sterke prikkel en zorgt ervoor dat leerlingen moeite hebben om zich te concentreren. Je moet dus niet wachten tot er klachten komen over lawaai om preventief oplossingen te zoeken. Zo kan je tennisballen onder de stoelpoten bevestigen, een zoemende radiator ontluchten, een klok die tikt vervangen, enzovoort. Doe een check met een geluidsthermometer die visueel aangeeft hoe luid het mag zijn in de klas.

Tip 5: verzamel alle hulpmiddelen op één plaats

Verspreid hulpmiddelen zoals koptelefoons, rekenmachines of taalschema’s niet over de klas, maar verzamel ze op één plaats. Zo zie je meteen welk kind naar een hulpmiddel op zoek gaat en vraag je je af of dat oké is of niet.

Voorzie ook voldoende exemplaren van alles. Niet twee, maar tien koptelefoons; niet alleen voor de kinderen die aangeven dat ze last hebben van lawaai, maar ook voor diegenen die het wel willen, maar niet durven vragen.

Tip 6: maak een verbeterzone

Een verbeterzone is een plek waar de verbetersleutels liggen en waar maar één kleur van pen ligt, bijvoorbeeld paars. Die zone dient om fouten aan te duiden, niet om het juiste antwoord er al bij te zetten. Wanneer een leerling zijn fouten heeft aangeduid met de paarse pen, gaat hij terug naar zijn eigen plek. Het kind denkt op die manier bewuster na over zijn fouten en schrijft er dan pas het juiste antwoord bij.

Tip 7: maak visueel wat je verbaal al zegt

Voor kinderen is het soms moeilijk om te concretiseren wat volwassenen zeggen. Als ze daar moeite mee hebben, baken je bijvoorbeeld de ruimte fysiek af, in plaats van te zeggen dat ze op hun plaats moeten blijven. Tot waar mogen ze komen met hun benen? Plak met tape een ruimte af rond de bank en de stoel. Zo maak je visueel duidelijk wat je verbaal zegt: “Blijf op je plaats”.  

De bovenstaande zeven tips lijken slechts kleine aanpassingen aan het leerklimaat, maar als je ze juist toepast, zorgen ze ervoor dat je als leerkracht op meerdere momenten meer tijd en ruimte krijgt en dat de leerlingen meer overzicht, rust en structuur hebben. Een win-win voor iedereen!

Ga jij all-in op binnenklasdifferentiatie dankzij UDL?

UDL of Universal Design for Learning biedt een aanpak waarmee al je leerlingen zich ontplooien.

All-in. Inclusief lesgeven met UDL

Je klasgroep is divers en een inclusieve aanpak blijft moeilijk. Toch creëer jij een optimaal leerklimaat door les te geven met Universal Design for Learning (UDL). Met UDL varieer je in je manier van lesgeven zodat iedereen mee is, terwijl jij jezelf niet verliest in chaos. Want met UDL zorg je voor je leerlingen én voor jezelf.

An Kennes, All-in. Inclusief lesgeven met UDL (Acco uitgeverij, Leuven, 2019). 128 blz. €22,50. ISBN:9789463792660

Verkrijgbaar via de Acco-webshop of in de boekhandel.

Geef een reactie

Sluit Menu