Een paar dagen na de overwinning van Donald Trump in de Verenigde Staten brachten extreemrechtse activisten in Washington een toast uit op de nieuw verkozen president: Heil Trump! Heil Victory! Het resoneert de kreten die Adolf Hitler in 1933 aan de macht brachten.

Hitler, de leider van de nationaalsocialistische beweging, beloofde zijn landgenoten een nieuw ‘1000-jarig Rijk’.  In werkelijkheid zou zijn regime slechts 12 jaren duren. Maar deze relatief korte periode werd een nooit eerder geziene catastrofe, voor Duitsland en voor de rest van Europa.  In 1945 lag het land, en grote delen van het oude continent, in puin. Het land dat zo vaak bewonderd was omwille van zijn culturele prestaties, omwille van zijn humanistische geest en de vele hoogtepunten in de wereld van de kunsten en de wetenschappen, werd de machtscentrale van waaruit een niets ontziende wereldoorlog en volkerenmoord werden ontketend.

Deze dramatische episode  verdient grondige studie en reflectie. Hoe is het nationaalsocialisme in Duitsland aan de macht gekomen en wat waren de gevolgen ervan?  Welke plaats neemt deze episode in de Duitse geschiedenis in?  Hoe verhield Adolf Hitler zich tot het Duitse volk?  Berustte zijn regime alleen maar op macht en onderdrukking, of was er ook veel steun en medewerking?  Hoe zag het dagelijkse leven in een totalitaire staat eruit?

En vooral: hoe blikken historici terug op de ‘Duitse catastrofe’.  Kunnen er lessen getrokken worden uit het verleden, die onze waakzaamheid verhogen bij het waarnemen van sommige signalen?

Georgi Verbeeck, auteur van Het Derde Rijk

het-derde-rijk

Geef een reactie

Sluit Menu